Het Nederlands
Hooiberg Museum

Hooibergredders

Hooibergredders

Steeds vaker wordt opgekomen voor bedreigde bergen. Terwijl sommige gemeenten er een eer in stellen potentiele bouwers tegen te werken zijn andere gemeenten juist bezig bewoners actief te maken of hen te ondersteunen. Hier volgen een aantal redders cq. redddingen

Brummen Friesland Markelo Olst Terwolde
Friesland
Geachte heer Lanphen,

Uw hooibergsite is een prijzenswaardig initiatief. Ik heb er al vele malen met genoegen naar gekeken. De interesse komt voort uit het feit dat ik zelf ook bezig met boerderijonderzoek, voornamelijk in Friesland. Daarbij ben ik meerdere malen iets over hooibergen tegengekomen. De voor velen bekende auteur over Friese boerderijen, S.J. van der Molen heeft in het verleden aan dit onderwerp ook al eens een publicatie gewijd. In boeken over de Friese boerderij vinden we vaak ook iets over hooibergen.

Zoals u op uw site in de korte inleiding bij Berg in de regio, over Frl., Gr. en 1938Drente aangeeft, is in Friesland de hooiberg naast de veestalling bekend bij het oudfriese langhuis. Daarvan is er nog één over. Deze is 8 jaar geleden gerestaureerd, inclusief de hooiberg. Hij staat in het dorp Wartena en is nu als museum toegankelijk. Wanneer u er prijs op stelt, dan zou ik u daarvan nog eens een foto kunnen sturen. Wat ik u nu alvast wilde laten weten is dat er in Friesland heden ten dage nog een aantal hooibergen staan. De houten exemplaren zijn volgens1993 mij allemaal verdwenen, maar enkele metalen exemplaren (vervangers van de oude houten?) resteren er nog. Van één zo'n geval wil ik u op de hoogte brengen, met foto's die u misschien voor uw site zou kunnen gebruiken. Het gaat om een hooiberg in het dorp Oudega, gemeente Wymbritseradeel. In 1993 maakte ik er een foto van. Hij is echter sinds enkele jaren verdwenen. Opgeruimd als zovelen! Helaas. In 1993 was dit nog een zesroedenberg, met houten palen. Het dak bestond uit golfplaat. In het boek 'De Friese Boerderij'van S.J. van der Molen uit 1938 staat ook een foto van dezelfde hooiberg. Hij had toen nog een rieten kap. Beide foto's wil ik u hierbij graag toemailen. dr. Jacob H.P. van der Vaart, Fryske Akademy, Leeuwarden,   12-02 2003

 
Noodkreet

L.S., Hoewel de gewone hooiberg bij grote boerderijen in Friesland al lang niet meer voorkomt, kwam tot voor kort algemeen de zogenaamde "kipe" voor bij kleinere boerderijtjes/keuterijtjes of koemelkerijtjes. De kipe komt in grote lijnen overeen met de "kaakberg" van Noord Holland, het is een hooiberg waarvan het dak niet beweegt, en in het algemeen aan 3 of 4 kanten betimmerd en groen geschilderd. Het dak is meestal met pannen gedekt. De kipe nam op deze manier de plaats in van de schuur bij de grote boerderijen. Behalve voor hooi opslag werd de kipe gebruikt voor wagen en jongvee stalling.
De kipe is bezig in rap tempo uit Friesland te verdwijnen omdat de historische/monumentale waarde eran niet wordt ingezien. Juist bij kleine, niet-monumentale boerderijtjes komt hij nog sporadisch voor en vormt daarmee vaak een schilderachtig geheel. Een actie om de waarde van de kipe onder de aandacht te brengen zou welkom zijn.

Helaas heb ik op dit moment geen fotos beschikbaar.

Met vriendelijke groeten,

Wytse

Wytse Sikkema

 

home top

Markelo

 
In Markelo mocht eind 2007 stichting Het Maarkels Landschap een tot dan langs de Rijssenseweg staande paraplu in verval ophalen met als doel het bergje te restaureren. Het staat inmiddels op het terrein van camping de Keite, eigendom van de familie ten Tije. Deze familie streeft een markeloos authentiek terrein na rond de boerderij en camping, en de paraplu hoort daar dan ook helemaal thuis. In 2008 wordt gerestaureerd.

 

 

 

 

home top


Brummen

 

Ook in Brummen adviseerde SKHN:

Uit de Stentor: Steltenberg afgebroken

door Arjen Schimmel. zaterdag 27 september 2008

BRUMMEN - Een oude hooiberg aan de Zutphensestraat in Brummen is gisteren zeer zorgvuldig afgebroken.

De hooiberg, een zogenoemde steltenberg, waarvan er nog maar enkele in ons land zijn, wordt over enige tijd weer langs één van de toekomstige wandelroutes door de gemeente opgebouwd. Tot die tijd slaat de Monumentencommissie van de gemeente Brummen de berg op. ,,De boerderij, die hier staat is verkocht en de nieuwe eigenaar wilde de hooiberg laten slopen'', vertelt Gert Jan Dijkstra, voorzitter van de monumentencommissie. "Dat was in onze ogen zonde."

Een wetenschappelijk adviseur van de Stichting Kennisbehoud Hooibergen Nederland(SKHN), S. M. Jurgens is om een beoordeling gevraagd. Zij constateerde dat het een heel bijzondere Oost Nederlandse steltenberg is waarvan er nog maar weinig zijn. "Het dateren van een hooiberg is erg moeilijk, want er zitten geen kunsthistorische stijlelementen aan waaraan je de tijd van de bouw zou kunnen aflezen. Ik weet uit onderzoek, dat hij er in 1832 nog niet stond, maar aan het begin van de 20ste eeuw was hij er wel. Dus ergens tussen die tijdstippen is hij gebouwd. Later werden de hooibergen gebouwd van metaal en weer later werden er zelfs betonnen balken en platen voor gebruikt. Het kan zijn dat deze hooiberg tweedehands is en eerder ergens anders heeft gestaan en we hebben al wel vastgesteld dat hij een aantal malen gerepareerd is. Verder onderzoek kan wellicht meer duidelijkheid geven over de precieze leeftijd van deze berg." Dat bouwen gebeurde volgens Jurgens bij deze hooiberg in een timmermans werkplaats. "Dat kun je zien aan de telmerken. Merken in de verschillende balken waardoor mensen, die hem in elkaar hebben gezet konden zien welke balken op welke plek in elkaar pasten." Het dikke pak hooi dat op de berg lag werd gisterochtend door de vrijwilligers van de Monumentencommissie met hooivorken gedeeltelijk verwijderd. In het begin van de middag arriveerde Bart Peters met zijn vrachtwagen met kraan om de rest van het dikke pak hooi te verwijderen.

Daarna kon het demonteren van het onderste gedeelte van de berg beginnen. Alle balken werden voorzien van een metalen nummer om het in elkaar zetten te vergemakkelijken. Dat in elkaar zetten vindt op zijn vroegst medio volgend jaar plaats, wanneer de wandel- fiets en paardenpaden definitief door de gemeente Brummen zijn vastgesteld. ,,We willen de berg terugzetten op een plek langs een van die wandelpaden, want er moet wel toezicht op zijn," zegt voorzitter Monumentencommissie Dijkstra.

home top

Terwolde

 

TWELLO/TERWOLDE

De verbouwing van twee steltenbergen bij boerderij De Ruiterkolk aan de Quabbenburgerweg in Terwolde heeft de gemeente Voorst de Gelderse (publieks)Prijs voor Ruimtelijke Kwaliteit opgeleverd.

De vakjury wees het project Ludgerhof in Lichtenvoorde, waarbij een voormalige kerk werd getransformeerd tot woongebouw als winnaar aan. Dat leverde de gemeente Oost Gelre 5.000 euro op.

Er waren tien projecten genomineerd voor De Gelderse Prijs voor Ruimtelijke Kwaliteit die voor de tweede keer werd uitgereikt. Het thema was: functieveranderingen in stad en land. De jury onder leiding van voormalig commissaris van de Koningin Jan Terlouw lette op zaken als het ontwerp, het planproces en de ruimtelijke kwaliteit van het project. Donderdag werden in Arnhem de winnaars bekend gemaakt. De publieksprijs levert de gemeente Voorst een geldbedrag van 1.000 euro op. De restauratie van de twee steltenbergen leverde de familie Van der Horst, eigenaar van boerderij De Ruiterkolk twee vakantiewoningen aan het water (De Wetering) op.

 

www.ruiterkolk.nl

 

Olst

De Stentor : Vijverhof Olst kan aan slag met hooiberg

woensdag 30 juli 2008

OLST - Kinderboerderij en wijkplantsoen De Vijverhof kan de vlag hijsen want na twee jaar van fondsenwerving is de financiering van de bouw van de gewenste hooiberg rond.

Donaties van supermarkt Plus Vermaning en van Lions Olst-Wijhe hebben het laatste financiële gat gedicht.

De Vijverhof wil met de bouw van de vierroedige hooiberg, een zogenoemde steltenberg, het nieuwe gemeentewapen van Olst-Wijhe tot leven laten komen. De berg zal worden gebouwd in de Harry de Jongweide die grenst aan de wijken Het Kortrick, Olst-Zuid en Zonnekamp. Naast de berg wordt een lindeboom geplant met daarin een witte kunstduif. "Onze stichting heeft zelf geen geld dus we moesten het ergens anders vandaan halen. Het was niet eenvoudig en we hebben er uiteindelijk twee jaar over gedaan. Maar het is toch gelukt'', aldus penningmeester Liesbeth Rademaker van Stichting De Vijverhof. Voor het project is geld toegezegd door gemeente Olst-Wijhe, Rabo Coöperatie- fonds, VSBfonds, Johanna Donk-Grote Stichting en door enkele Olster ondernemers. "Maar er is ook werk in natura aangeboden, zo zal hovenier Huub Kappert uit Boskamp het graafwerk doen. Samen met de donaties van Plus Vermaning en Lions is er nu genoeg om te de bouw te realiseren. Wij zijn er ontzettend blij mee en waarderen het dat men aan ons denkt. De hooiberg wordt op authentieke wijze door specialisten gebouwd en zal een aanwinst zijn voor het dorp en voor de gemeente. We hopen de bouw dit jaar rond te krijgen'', aldus Rademaker.

Ron Vermaning van de Plus Supermarkt in Olst deed een donatie van 1100 euro aan De Vijverhof als gevolg van de 'goed-doel-verkoopactie' van Olster Kruidkoek afgelopen winter. Lions Olst-Wijhe verzorgde twee exclusieve optredens met Het Wiejes Cabaret en schonk de opbrengst, twee keer 1250 euro, aan Kinderboerderij Wijhe en De Vijverhof

 

home top